Kuşca Tarihi

...

KÖYÜN TARİHİ: Bozkır, Hadim, Yalıhüyük, Ahırlı İlçe ve köylerinin bulunduğu coğrafi alan, antik dönemde İSAURİA olarak adlandırılmıştır. Ancak İsauria’nın bulunduğu alan daha geniş bir alanı kapsamaktadır. Bu bölge; Konya, Antalya, Karaman ve Mersin il sınırları arasında kalan Orta Toros’ların yayla kısımlarını kapsar. Antalya iline bağlı Akseki ve Gündoğmuş ilçeleri; Mersin’e bağlı Mut, Silifke ve Gülnar İlçeleri; Karaman’a bağlı Ermenek İlçesi ile Kazımkarabekir ve Güneysınır İlçeleri’nin Toroslar yönündeki kısımları da İSAURİA bölgesinin sınırları içerisindedir. (1)

Kuşça Köyü Kurulduğu XVIII. asırdan itibaren , Bozkır İlçesi’ne bağlıdır. Ali Yetişen Hoca’nın anlattıklarına göre Kuşça Köyü arazisi o dönemlerde Ebu Said Muhammed Hadimî (K.S) Hazretleri ( 1113/1701 – 1176/1762)’nin ve evladının çiftliği idi. Buraya gelen Efşar  Türkmenleri, Kuşça Köyü’nü kurdular. (2)

Bozkır yöresindeki bazı köylerin kuruluşuyla ilgili olarak anlatılan bir hikaye Kuşça Köyü kuruluşu ile de anlatılmaktadır. Şöyle ki; Afşar Türkmenleri daha önce göçebe hayatı yaşıyorlardı. Bu civarda hayvanlarını otlatırken, bir teke her gün sakalı ıslanmış vaziyette sürüye dönüyordu. Onu bu hâlde gören sürü sahipleri, çevreyi araştırdılar. Hatıplar Mahallesi çevresinde bir pınar buldular. Bu pınara Teke Eriği adını verdiler. Çevrenin sulak, tabii güzelliklerle dolu olduğunu görüp, buraya yerleştiler. Buraya yerleşenler 24 Oğuz Boyundan, Afşar Türkmenleri’ndendir. Kendileri Hanefi Oğuz boylarındandır. Üç asırdan beri burada yaşayan Kuşça’lılarda; İslami inanç, ahlak, yaşayış ve düşüncesi hakimdir.

 Molla İbrahim Efendi XVIII. asır ortalarında köyün camisini yaptı. İmamlık ve Hatiplik görevini de ifa etti. Bu yüzden bu mahalleye Hatıplar Mahallesi adını verdiler. Hadimî Hazretlerinin sülâlesinden gelen Karacaardıçlı Bedreddin ve oğlu Hacı Ahmet, Hacı Ahmatlar Mahallesini kurdu. Ayvacılar ile Tahtalı arasında yaşayan Kargıcılar Cemaati de Kargıcılar Mahallesi’ni kurdu. Karaman’dan gelen Piriler cemaati Piriler Mahallesi’ni, Ayşalar Cemaati de Ayşalar Mahallesi’ni  Alanya’dan gelen Bozalan Cemaatı Bozalan Mahallesi’ni kurdular. Irgınlar Mahallesi ile birlikte, yedi mahalleden oluşan Kuşça Köyü kuruldu.

Büyük Cami (Hatıplar Camii): Hatıplar ve İmamlar’ın dedesi İbrahim Efendi tarafından yapılmıştır.  Bu camiye ait 38 dönüm vakıf arazisi bulunuyordu.  Molla İbrahim Efendi’nin, (öl.1257/1841)’de vefat ettiği tahmin edilmektedir. Oğlu Hafız Şeyh Mustafa Efendi, Nakşi Tarikati Halidi kolunun, Anadolu’da baş halifesi olan Seydişehir Çavuş’ta medfun Şeyh Muhammed Memiş Efendi Hazretleri (1198/1784-1269/1852)’nin Kuşça Halifesi idi. Şeyh Mustafa Efendi oğlu Halil Hoca Efendi (öl.1292/1875), Kuşça Hatıplar Camii Hocası, kardeşi Veli Efendi de hatibi idi. (3)

 

Hacı Ahmatlar Camii: 1330/1914 yılında yapılmıştır, Bozalan Camii’nin ilk olarak ne zaman kurulduğu belli değildir. Fakat 1967 yılında bu günkü yerine yapılmıştır. Kargıcılar Camii de 1967 yılında yapılmıştır.

Osmanlı’da yenileşme hareketlerinin görüldüğü II. Mahmut döneminde Yeni Çeri Ocağı kaldırılınca, yeni kurduğu orduya asker toplamak maksadıyla, 1830 yılında nüfus sayımı yaptırmıştır. Bu nüfus sayımından sonra, daha önce çeşitli isimlerde alınan vergiler tek bir vergi statüsüne bağlanmıştır. Bu defterde hane reisleri, yaptığı iş, kullandığı arazi, elde ettiği tarım ürünleri, hayvan sayısı tespit edilmiş, buna göre de vergilendirilmeye gidilmiştir.

Osmanlı Devleti halktan vergiyi daha kolay toplamak için bu işi vergi mültezimlerine vermiştir. Onlar da Muhassıl adı verilen tahsildarlar eliyle, halkın vergisin toplamışlardır. Kuşça Köyü’nden 1317/1901 yılında 72 vergi mükellefinden öşür olarak toplam 840 akçe 15 para toplanmıştır.

Konya Mevlana Müzesi’nde bulunan Konya Vilayeti’ne bağlı bozkır Kazası’na ait şeriye sicilleri cilt 341 sayfa 189-190’daki kayda göre 1312/1894 senesi Kuşça ve Karayahya Küyü’nün öşür geliri 7500 kuruş, Mültezim (devlet adına vergi toplamaya yetkili) Fart Köyü’nden Öküzoğlu Hacı Ali Ağa, Muhassıl (tahsildar) da Fartlı Öküzoğlu Hafız Mehmet idi.

Bozkır Şeriye Sicilleri cilt 346, sayfa 437deki kayda göre 1323/1907 senesi Kuşça Köyü ve Karayahya Köyü’nün öşür geliri 10.059 kuruş 10 para idi.

 

  1. Ank. Vakıflar Gnl. Müd. Kültür Tescil Dairesi Aşivi Esas No: 150, 9/3 sıra 343